Araştırma Makalesi

MUHASEBE MESLEK MENSUPLARININ MUHASEBE HATA VE HİLE İLE MESLEK ETİĞİNE YÖNELİK ALGI VE TUTUMLARININ İNCELENMESİ: SİVAS İLİ ÖRNEĞİ

Seval Elden Ürgüp ^* Hilal Gencer

Özet

Muhasebe, iktisadi faaliyette bulunan kuruluşların günlük finansal işlemlerini kaydeden, sınıflandıran özetleyen, raporlayan, analizler yapan, yorumlayan bir sistemler bütünüdür. Bu sistem içerisinde işletmenin düzenlediği mali tabloların doğruluğunu etkileyecek iki temel unsur bulunmaktadır. Bunlar; hata ve hilelerdir. Muhasebe hata, hileleri ve buna bağlı olarak gelişen meslek etiği kavramı muhasebe bilgi sistemi içerisinde önemli bir faktördür. Bu çalışmada, muhasebe meslek mensuplarının muhasebe hata ve hile ile meslek etiğine yönelik algı ve tutumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında ilk önce hata ve hile kavramları ile hata ve hile arasında ki farklara değinilmiş, daha sonra meslek etiğinde bahsedilmiştir. Daha sonrasında ise bir anket formu düzenlenmiştir. Sivas Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odasına kayıtlı 384 muhasebe meslek mensubu bulunmaktadır. Meslek mensuplarından sadece 190’ı aktif olarak çalışmaktadır. Meslek mensuplarının hata ve hile ile meslek etiğine yönelik algı ve tutumları çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Anket formu aktif çalışan tüm meslek mensuplarına ulaştırılmıştır. Anket yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Yapılan anketlerden yaklaşık %88.95 oranında geri dönüş sağlanmıştır. Ankete katılmayı kabul eden 169 meslek mensubu örnekleminde bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel ve ilişkisel tarama modellerinden yararlanılmıştır. Analizde t-testi,ANOVA, Post Hoc ve Tukey testi kullanılmıştır. Son olarak değişkenler arasında ki ilişki ve şiddetini ölçmek için korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Çalışma sonunda elde edilen sonuçlara göre meslek mensuplarının hata ve hilelere ilişkin karşılaştıkları durumların etik konusunda karşılaştıkları durumlar üzerinde pozitif yönde korelasyon tespit edilmiştir. Yani hata ve hilelere ilişkin karşılaşılan durumlar arttıkça, etik konusunda karşılaşılan durumların da etkilendiği ve artış gösterdiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Muhasebe Meslek Mensubu; Hata; Hile; Meslek Etiği

Ayrıntılar

Birincil Dil: Türkçe
Konular: Uluslararası Ticaret Finansmanı
Bölüm: Araştırma Makalesi
Yazarlar: Seval Elden Ürgüp *
Cumhuriyet üniversitesi iktisadi ve idari bilimler fakültesi işletme bölümü

ORCID: 0000-0002-7464-3485

Hilal Gencer
SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

ORCID: 0009-0009-2813-0070
Makale Türü: Araştırma Makalesi
Gönderim Tarihi: 19 Şubat 2025
Kabul Tarihi: 2 Temmuz 2025
Yayın Tarihi: 10 Temmuz 2025
Sayfa Aralığı: 58–74
Yayımlandığı Sayı: 2025 · Sayı 1
İZ: https://izlik.org/JA56CB95BD

Kaynakça

ACFE. (2024). Aralık , 2024 tarihinde https://www.accafin.com/muhasebe/muhasebe-skandallari/acfe-fraud-raporu-2022 adresinden alındı
Akpınar, A. ve Koyuncu, C. (2024). Muhasebe Meslek Mensuplarının Muhasebede Hata ve Hile Algısı: Konya İli Örneği. Tarsus Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5 (1) , 1-18. Doi: 10.56400/tarsusiibfdergisi.1396513
Albrecht, W. S., Albrecht, C., ve Albrecht, C. C. (2008). Current Trends in Fraud and its Detection. Information Security Journal: A Global Perspective. 17(1), 2-12.
Altındağ, M. (2001). Vergi ve Revizyon Rehberi. Yaklaşım Yayınları,İstanbul.İkinci Baskı.
Aslan, T., Kızıl, C., ve Din, A. (2017). Muhasebe Hata ve Hileleri Üzerinde Etkili Faktörlerin Muhasebe Meslek Etiği Kapsamında Analizi:Yalova Örneği. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR). 4(12), 1125–1138.
Bilen, A., ve Yılmaz, Y. (2014).MuhASEBE Mesleğinde Etik ve Etikle İlgili Çalışmalar. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2(6), 57-72

Kaynak Göster

APA

Elden Ürgüp, S., & Gencer, H. (2025). MUHASEBE MESLEK MENSUPLARININ MUHASEBE HATA VE HİLE İLE MESLEK ETİĞİNE YÖNELİK ALGI VE TUTUMLARININ İNCELENMESİ: SİVAS İLİ ÖRNEĞİ. Sivas Interdisipliner Turizm Araştırmaları Dergisi, 8(1), 58-74. https://izlik.org/JA56CB95BD

AMA

1.Elden Ürgüp S, Gencer H. MUHASEBE MESLEK MENSUPLARININ MUHASEBE HATA VE HİLE İLE MESLEK ETİĞİNE YÖNELİK ALGI VE TUTUMLARININ İNCELENMESİ: SİVAS İLİ ÖRNEĞİ. SİTA. 2025;8(1):58-74. https://izlik.org/JA56CB95BD

Chicago

Elden Ürgüp, Seval, ve Hilal Gencer. 2025. “MUHASEBE MESLEK MENSUPLARININ MUHASEBE HATA VE HİLE İLE MESLEK ETİĞİNE YÖNELİK ALGI VE TUTUMLARININ İNCELENMESİ: SİVAS İLİ ÖRNEĞİ”. Sivas Interdisipliner Turizm Araştırmaları Dergisi 8 (1): 58-74. https://izlik.org/JA56CB95BD.

EndNote

Elden Ürgüp S, Gencer H (01 Temmuz 2025) MUHASEBE MESLEK MENSUPLARININ MUHASEBE HATA VE HİLE İLE MESLEK ETİĞİNE YÖNELİK ALGI VE TUTUMLARININ İNCELENMESİ: SİVAS İLİ ÖRNEĞİ. Sivas Interdisipliner Turizm Araştırmaları Dergisi 8 1 58–74.

IEEE

[1]S. Elden Ürgüp ve H. Gencer, “MUHASEBE MESLEK MENSUPLARININ MUHASEBE HATA VE HİLE İLE MESLEK ETİĞİNE YÖNELİK ALGI VE TUTUMLARININ İNCELENMESİ: SİVAS İLİ ÖRNEĞİ”, SİTA, c. 8, sy 1, ss. 58–74, Tem. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56CB95BD

ISNAD

Elden Ürgüp, Seval - Gencer, Hilal. “MUHASEBE MESLEK MENSUPLARININ MUHASEBE HATA VE HİLE İLE MESLEK ETİĞİNE YÖNELİK ALGI VE TUTUMLARININ İNCELENMESİ: SİVAS İLİ ÖRNEĞİ”. Sivas Interdisipliner Turizm Araştırmaları Dergisi 8/1 (01 Temmuz 2025): 58-74. https://izlik.org/JA56CB95BD.

JAMA

1.Elden Ürgüp S, Gencer H. MUHASEBE MESLEK MENSUPLARININ MUHASEBE HATA VE HİLE İLE MESLEK ETİĞİNE YÖNELİK ALGI VE TUTUMLARININ İNCELENMESİ: SİVAS İLİ ÖRNEĞİ. SİTA. 2025;8:58–74.

MLA

Elden Ürgüp, Seval, ve Hilal Gencer. “MUHASEBE MESLEK MENSUPLARININ MUHASEBE HATA VE HİLE İLE MESLEK ETİĞİNE YÖNELİK ALGI VE TUTUMLARININ İNCELENMESİ: SİVAS İLİ ÖRNEĞİ”. Sivas Interdisipliner Turizm Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 1, Temmuz 2025, ss. 58-74, https://izlik.org/JA56CB95BD.

Vancouver

1.Seval Elden Ürgüp, Hilal Gencer. MUHASEBE MESLEK MENSUPLARININ MUHASEBE HATA VE HİLE İLE MESLEK ETİĞİNE YÖNELİK ALGI VE TUTUMLARININ İNCELENMESİ: SİVAS İLİ ÖRNEĞİ. SİTA [Internet]. 01 Temmuz 2025;8(1):58-74. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56CB95BD